විමර්ශන නිලධාරීන් අන්දමන්ද කළ Face ID එක

මෑතකදී ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවුණු අපරාධ පරීක්ෂණයකදී, මියගිය පුද්ගලයෙකුගේ ජංගම දුරකථනය Unlock කරන්න එම දේහයේ මුහුණ භාවිතා කරන්න උත්සාහ කරලා තියෙනවා කියලා අධිකරණයේදී හෙළිවුණා. ඒ උත්සාහය අසාර්ථක වෙලා තිබුණා.

මේක සමාජ මාධ්‍යවල විහිළු, memes සහ කතාබහකට ලක්වුණත්, ඇත්තටම මේකට පිටිපස්සේ තියෙන්නේ බරපතළ තාක්ෂණික කතාවක්.

ඇත්තටම මියගිය කෙනෙකුගේ මුහුණෙන් හෝ ඇඟිල්ලෙන් smartphone එකක් Unlock කරන්න පුළුවන්ද?

Face ID වැඩ කරන්නේ කොහොමද?

අද iPhone වගේ දුරකථනවල තියෙන Face ID කියන්නේ සාමාන්‍ය කැමරාවක් නෙමෙයි. ඒක ඔබේ මුහුණේ 3D map එකක් හදන උසස් තාක්ෂණයක්.

ඒක unlock වෙන්න නම්:

• ඔබ ඇස් ඇරලා phone එක දිහා බලන්න ඕන
• මුහුණේ ස්වභාවික හැඩතල match වෙන්න ඕන
• සමේ ජීවී තත්ත්වයට අදාළ infrared reflection එක match වෙන්න ඕන

මරණයෙන් පස්සේ මේ දේවල් වෙනස් වෙනවා.

ඇස් පියවෙනවා.
මුහුණේ පේශි තද වෙනවා.
සමේ ස්වභාවය වෙනස් වෙනවා.

ඒ නිසා Face ID එකට ඒක “ජීවී මනුස්සයෙක්” කියලා හඳුනාගන්න බෑ.

Fingerprint එකෙන් Unlock කරන්න පුළුවන්ද?

මේක phone එකේ sensor type එක අනුව වෙනස් වෙනවා.

Capacitive Sensors

බොහෝ Android phones වල තියෙන්නේ මේ වර්ගය.
මේ sensors වැඩ කරන්නේ මිනිස් ශරීරයේ ඉතා සුළු විදුලි ආරෝපණයක් එක්ක.

මරණයෙන් පස්සේ ඒ conductivity එක නැති වෙන නිසා sensor එක වැඩ නොකරන්න පුළුවන්.

Optical Sensors

Screen එක යට තියෙන සමහර fingerprint systems photo එකක් වගේ read කරනවා.

මරණයෙන් පස්සේ ඉතා කෙටි කාලයක් ඇතුළත සමේ රටාව වෙනස් වෙන්න කලින් unlock වෙන්න සම්භාවිතාවක් තියෙනවා. හැබැයි ඒකත් ස්ථිර නෑ.

Ultrasonic Sensors

Samsung flagship phones වගේ devices වල තියෙන මේ sensors 3D fingerprint map එකක් භාවිතා කරනවා.

මේවා මළ සිරුරක ඇඟිල්ලකින් unlock කරන්න අතිශයින්ම අමාරුයි.

තව Security Layer එකක් තියෙනවා

ගොඩක් phones වල:

• පැය 48ක් unlock නොවුනොත් biometric lock disable වෙනවා
• Face ID/Fingerprint fail attempts කීපයකින් පස්සේ passcode එක mandatory වෙනවා

ඒ නිසා පොලිසිය හෝ investigatorsලා උත්සාහ කළත් phone එක සම්පූර්ණයෙන් lock වෙන්න පුළුවන්.

එහෙනම් පොලිසිය කරන්නේ මොකක්ද?

අද digital forensic teams භාවිතා කරන්නේ:

• forensic extraction software
• encrypted data recovery tools
• cloud backups
• warrant-based access systems

ඒ කියන්නේ modern investigations වලදී dead body biometrics වලට වඩා software forensic techniques වැදගත්.

මේ කතාවෙන් අපිට තේරෙන ලොකුම දේ

අද smartphone security systems design කරලා තියෙන්නේ “ජීවී” මිනිසෙක් වෙනුවෙන්.

ඒ නිසා මළ සිරුරක මුහුණට phone එක අල්ලලා unlock කරන්න යන එක films වල dramatic scene එකක් වගේ පේන්න පුළුවන්… හැබැයි සැබෑ ලෝකයේ ඒක සාර්ථක වෙන්න ඇති අවස්ථා ඉතාම අඩුයි.

ඒ වගේම expertsලා කියන්නේ biometric security තිබුණත් strong passcode එකක් භාවිතා කරන එක තවමත් හොඳම ආරක්ෂාව කියලා.

—
වෛද්‍ය නීතිඥ පාලික බණ්ඩාර සුබසිංහ මහතාගේ කරුණු ඇසුරින් සකස් කරන ලදී.