අමෙරිකාව සමග මුහුණට මුහුණ ඩීල් කරපු…. ඝාතනයෙන් පසු ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් කම්පා වූ – කවුද මේ ඉරානයේ Ali Larijani?
“De Facto නායකයා” අලි ලාරිජානිගේ මරණයෙන් ඉරානය අස්ථාවර වෙයිද?
මැදපෙරදිග දේශපාලන හා ආරක්ෂක වටපිටාව තුළ බලවත්ම චරිතයක් ලෙස සැලකුණු Ali Larijani මහතා 2026 මාර්තු 17 දින මිය යාමත් සමඟ, ඉරානයේ අනාගත දේශපාලන හා යුධ තත්ත්වය පිළිබඳ ගැඹුරු ප්රශ්න මතුවී ඇත.
ඔහුගේ මරණය, දැනටමත් උණුසුම් වී ඇති මැදපෙරදිග යුධ පරිසරයට තවත් බලපෑමක් එක් කළ සිදුවීමක් ලෙස විශ්ලේෂකයින් සඳහන් කරයි.
අලි ලාරිජානි කවුද?
අලි ලාරිජානි මහතා ඉරානයේ දීර්ඝකාලීනව බලපෑම් ඇති කළ ප්රබල දේශපාලනඥයෙකි. ඔහු ඉරාන ජාතික ආරක්ෂක උච්ච මණ්ඩලයේ ලේකම්වරයා ලෙසත්, ඉරාන පාර්ලිමේන්තුවේ හිටපු සභාපතිවරයා ලෙසත් සේවය කළේය.
එසේම, ඉරාන න්යෂ්ටික සාකච්ඡා වල ප්රධාන නියෝජිතයෙකු ලෙස ද ඔහු කටයුතු කරමින් රටේ විදේශ හා ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති සැලසුම් කිරීමේදී ප්රමුඛ භූමිකාවක් ඉටු කළේය.
ආගමික හා දේශපාලන බලවත් පවුලකින් පැවති ඔහු, ඉරානයේ තීරණාත්මක බල ව්යුහයේ මූලික පුද්ගලයන්ගෙන් එක් අයෙකු ලෙස සැලකුණා.
ඉරානයට ඔහුගේ වැදගත්කම
අලි ලාරිජානි මහතා සරල දේශපාලනඥයෙකු නොව, ඉරානයේ “අභ්යන්තර බලය” පාලනය කළ ප්රධාන චරිතයක් ලෙස විස්තර කෙරේ.
ඔහුගේ බලය ප්රධාන වශයෙන් පහත ක්ෂේත්රයන් ආවරණය කළේය:
ඉරාන ආරක්ෂාව සහ යුධ ක්රියාමාර්ග
විදේශ සම්බන්ධතා කළමනාකරණය
න්යෂ්ටික වැඩසටහන් ආරක්ෂා කිරීම
රට තුළ විරෝධතා පාලනය
උච්ච නායකත්වයේ හිඩැසක් ඇතිවූ අවස්ථාවලදී පවා අතුරු නායකයෙකු ලෙස සැලකිය හැකි තරම් බලයක් ඔහු සතු විය.
2026 ආරම්භයේදී විශ්ලේෂකයින් විසින් ඔහුව “ඉරානයේ de facto නායකයා” ලෙසද හඳුන්වා තිබුණි.
මරණය සිදු වූ ආකාරය
වාර්තා අනුව, 2026 මාර්තු 16 සිට 17 දක්වා වූ රාත්රියේදී, ටෙහ්රාන් නගරය ආසන්නයේ සිදු වූ ඉලක්කගත ගුවන් ප්රහාරයකදී අලි ලාරිජානි මහතා මිය ගොස් ඇත.
මෙම ප්රහාරය, ඇමරිකාව සහ ඉස්රායලය සම්බන්ධ යුධ මෙහෙයුම් මාලාවේ කොටසක් ලෙස සැලකෙන අතර, ඉරානයේ උච්ච නායකත්වය ඉලක්ක කරගෙන සිදු කළ ප්රහාර මාලාවක අංගයක් බවද වාර්තා වේ.
මෙම සිදුවීමෙන් ඔහු සමඟ පවුලේ සාමාජිකයන් සහ සමීප නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු ද ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති බව සඳහන් වේ.
මරණයෙන් පසු බලපෑම
අලි ලාරිජානි මහතාගේ මරණය ඉරානයේ දේශපාලන හා ආරක්ෂක ව්යුහයට දැඩි බලපෑමක් ඇති කර තිබේ.
රටේ නායකත්වය තුළ විශාල හිඩැසක් ඇතිවීම
යුධ තීරණ ගැනීමේ ක්රියාවලිය දුර්වල වීම
හමුදා බලවේග, විශේෂයෙන් IRGC, වැඩි බලය ලබාගැනීම
ඉරානයේ අනාගත දේශපාලනය අස්ථාවර වීම
මෙය ඉරානයේ නායකත්වයට ලැබුණු විශාල පහරක් ලෙස විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙයි.