හෙල්ලයේ ඉතිහාසය සහ ලංකාවේ නව බලාපොරොත්තුව

අද අපි කතා කරන්න යන්නේ මිනිස් ඉතිහාසයේ පැරණිතම ආයුධවලින් එකක් වුණු හෙල්ලය, කොහොමද ලෝකයේ ජනප්‍රියම මලල ක්‍රීඩා ඉසව්වක් බවට පත්වුණේ කියන කතාව ගැනයි.

අද ඔලිම්පික් තරගවල අපි දකින හෙල්ල විසි කිරීමේ ඉසව්ව, වසර දහස් ගණනකට පෙර ආරම්භ වෙලා තිබුණේ ක්‍රීඩාවක් විදිහට නෙවෙයි. ඒ කාලේ මිනිස්සු හෙල්ලය භාවිත කළේ දඩයම් කරන්නත්, යුද්ධ කරන්නත්. නමුත් කාලයත් එක්ක මේ ආයුධය ක්‍රීඩා උපකරණයක් බවට පත්වුණා.

හෙල්ල විසි කිරීමේ ඉතිහාසය ක්‍රිස්තු පූර්ව 708 දක්වා දිව යනවා. පුරාණ ග්‍රීක ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා උළෙලේ පෙන්ටාත්ලන් ඉසව්වේ කොටසක් ලෙස හෙල්ල විසි කිරීම පැවතුණා. එදා එය ශාරීරික ශක්තිය සහ යුධ හැකියාව මැන බැලීමේ ක්‍රමයක් වුණා.

පසුව නූතන ඔලිම්පික් ක්‍රීඩා ආරම්භ වීමත් සමඟ 1908 ලන්ඩන් ඔලිම්පික් උළෙලේදී පිරිමි හෙල්ල විසි කිරීම නිල ඉසව්වක් බවට පත්වුණා. කාන්තා ඉසව්ව ඊට වසර 24කට පසුව, 1932දී ඔලිම්පික් තරගවලට එක් වුණා.

හෙල්ල විසි කිරීමේ ඉතිහාසයේ විශේෂම අවස්ථාවක් වාර්තා වුණේ 1984 වසරේදී. නැගෙනහිර ජර්මනියේ උවේ හෝන් මීටර් 104.80ක අතිවිශාල විසි කිරීමක් සිදු කරමින් මීටර් 100 සීමාව පසු කළ ලොව එකම ක්‍රීඩකයා බවට පත්වුණා.

ඒත් මේ ජයග්‍රහණයත් එක්ක අලුත් ගැටලුවක් මතු වුණා. හෙල්ලය ඉතා දුරට යාම නිසා ක්‍රීඩාංගණවල ආරක්ෂාව පිළිබඳ ගැටලු ඇති වුණා. සමහර අවස්ථාවල හෙල්ලය පිටියේ සීමාවටත් එහා ගියා. ඒ වගේම හෙල්ලය බිමට වැටෙන විට එහි අග කොටස නොව පැත්තක් මුලින් වැටීම නිසා නිවැරදිව මැනීමත් අපහසු වුණා.

ඒ නිසා 1986දී ජාත්‍යන්තර මලල ක්‍රීඩා බලධාරීන් පිරිමි හෙල්ලයේ සැලසුම වෙනස් කළා. හෙල්ලයේ ගුරුත්ව කේන්ද්‍රය ඉදිරියට ගෙන ගිය නිසා එය වඩා ඉක්මනින් බිමට නැඹුරු වුණා. මේ වෙනසෙන් විසි කිරීමේ දුර සාමාන්‍යයෙන් මීටර් 8ත් 10ත් අතර ප්‍රමාණයකින් අඩුවුණා. ඒ සමඟම 1986ට පෙර තිබූ සියලු ලෝක වාර්තා අහෝසි කරලා අලුත් වාර්තා පද්ධතියක් ආරම්භ කළා.

පිරිමි හෙල්ලයේ සිදු කළ වෙනස සාර්ථක වීමත් සමඟ කාන්තා හෙල්ලය ගැනත් සමාන ගැටලු මතු වුණා. ඒ නිසා 1999දී කාන්තා හෙල්ලයේ සැලසුමත් වෙනස් කළා. එහි ගුරුත්ව කේන්ද්‍රයද ඉදිරියට ගෙන ගිය අතර, ඒ සමඟ පැරණි කාන්තා ලෝක වාර්තා සියල්ල ඉතිහාසයට එක් වුණා.

දැනට නව පිරිමි හෙල්ලය යටතේ ලෝක වාර්තාව හිමිව තිබෙන්නේ චෙක් ජනරජයේ ජාන් ජෙලෙස්නිටයි. ඔහු 1996දී මීටර් 98.48ක විසි කිරීමක් සිදු කරමින් අදටත් නොබිඳුණු ලෝක වාර්තාවක් තබා තිබෙනවා.

කාන්තා ඉසව්වේ ලෝක වාර්තාව හිමිවන්නේත් චෙක් ජනරජයටයි. බාබොරා ස්පොටකෝවා 2008දී මීටර් 72.28ක විසි කිරීමක් සිදු කරමින් එම වාර්තාව පිහිටුවා තිබෙනවා.

මේ අතර, හෙල්ල විසි කිරීමේ ලෝකය තුළ දැන් ශ්‍රී ලංකාවත් කැපී පෙනෙන නාමයක් බවට පත්වෙමින් තිබෙනවා.

ඒ සඳහා ප්‍රධාන හේතුව වුණේ ශ්‍රී ලංකාවේ රුමේෂ් තරංග පාතිරාජගේ විශිෂ්ට දස්කම්. 2026 ජූනි මාසයේදී ඔහු මීටර් 92.62ක දැවැන්ත විසි කිරීමක් සිදු කරමින් ශ්‍රී ලංකා වාර්තාව අලුත් කළා. ඒ විතරක් නෙවෙයි, එය ආසියානු හෙල්ල විසි කිරීමේ ඉතිහාසයේ දෙවැනි දුරම විසි කිරීම ලෙසත් වාර්තා වුණා.

මෙම දස්කමත් සමඟ රුමේෂ්, ඉන්දීය ඔලිම්පික් ශූරයා වන නිරාජ් චොප්රාගේ  හොඳම දස්කමද අභිබවා ගියා. ඒ වගේම ලෝක ශ්‍රේණිගත කිරීම්හි ඉහළ ස්ථාන කරා ළඟා වෙමින් ශ්‍රී ලංකා මලල ක්‍රීඩා ඉතිහාසයේ නව පරිච්ඡේදයක් ආරම්භ කළා.

ඉතින්, පුරාණ ග්‍රීසියේ යුධ භූමියේ ආයුධයක් ලෙස භාවිත වූ හෙල්ලය, අද මිනිස් ශක්තිය, තාක්ෂණය සහ අධිෂ්ඨානය නිරූපණය කරන ලෝක ප්‍රකට ක්‍රීඩා ඉසව්වක් බවට පත්වෙලා තිබෙනවා.

ඒ වගේම, වසර දහස් ගණනක් පුරා ලෝකයේ ප්‍රබල රටවල් පාලනය කළ මෙම ඉසව්ව තුළ, අද ශ්‍රී ලංකාවේ නාමයත් ගෞරවයෙන් උච්චාරණය වෙන්නේ රුමේෂ් තරංග වැනි ක්‍රීඩකයන් නිසායි.

ඒ නිසාම කියන්න පුළුවන්, පුරාණ දඩයම් ආයුධයක් වූ හෙල්ලය අද ශ්‍රී ලංකාවේ තරුණ පරපුරට ලෝකය ජය ගැනීමේ සිහිනයක් බවට පත්වෙලා කියලා.