ලෙබනනයට සුදු ෆොස්ෆරස් ප්රහාර
ඉස්රායලේ යුධ හමුදාව මාර්තු 3, 2026 දින දකුණු ලෙබනන් නගරය වන යොම්මෝර් හි නිවෙස මත නීති විරෝධීව ගැමි වීදුරු-ඇලවූ සුදු ෆොස්ෆරස් ස්නායු ප්රහාර භාවිතා කරන ලදිැ බව මානව හිමිකම් නිරීක්ෂණය අද සදහන් කළේය.
මානව හිමිකම් නිරීක්ෂණය පිළිබඳව වාර්තා කරන ලද රූප 8 ක් සත්ය හා භූලේඛන තොරතුරු විසින් සනාථ කර ඇති අතර ඒවා නගරයේ නේවාසික ප්රදේශයක ගියගිසි සුදු ෆොස්ෆරස් ස්නායු ප්රහාර ක්රියාත්මක කරන අතර අවම වශයෙන් නිවෙස් දෙකක සහ වාහනයක් සඳහා ගිනි අයෙකු පිළිබඳව සිවිල් ආරක්ෂක සේවකයින් ක්රියාත්මක වන පින්තූර පෙන්වයි.
“නේවාසික ප්රදේශ මත ඉස්රායලේ යුධ හමුදා විසින් නීති විරෝධීව සුදු ෆොස්ෆරස් භාවිතා කිරීම අතිශය භීෂණජනක වන අතර සිවිල් ජනතාවට දැඩි බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත,” යැයි මානව හිමිකම් නිරීක්ෂණයේ ලෙබනන්ගැන පර්යේෂක රම්සි කයිස් කියා සිටියේය. “සුදු ෆොස්ෆරස් ආගාධක බලපෑම් මරණය හෝ දිවි පුරා කටුක තුවාල ඇති කරන පීඩාකාරී තුවාල ඇති කළ හැකිය.”
සුදු පොස්පරස් යනු කාලතුවක්කු ෂෙල් වෙඩි, බෝම්බ සහ රොකට් වල විසිරී ඇති රසායනික ද් රව් යයක් වන අතර එය ඔක්සිජන් වලට නිරාවරණය වූ විට දැල්වේ. එයට නිවාස, කෘෂිකාර්මික ප් රදේශ සහ වෙනත් සිවිල් වස්තූන් ගිනි තැබිය හැකිය.
ජාත් යන්තර මානුෂීය නීතිය යටතේ, ජනාකීර්ණ ප් රදේශවල වායු පුපුරා යන සුදු පොස්පරස් භාවිතය නීති විරෝධී ලෙස අවිචාරවත් වන අතර සිවිල් වැසි හානිය වළක්වා ගැනීම සඳහා සියලු ශක් ය පූර්වාරක්ෂාවන් ගැනීමේ නීතිමය අවශ් යතාවය සපුරාලන්නේ නැත. හියුමන් රයිට්ස් වොච් මාර්තු 3 වන දින උදෑසන සමාජ මාධ් යවල පළ කරන ලද ඡායාරූපයක් සත් යාපනය කර භූගෝලීය ස්ථානගත කළ අතර, දකුණු ලෙබනනයේ යොහ්මෝර් නගරයේ නේවාසික අසල්වැසි ප් රදේශයකට අවම වශයෙන් කාලතුවක්කු වලින් බෙදා හරින ලද සුදු පොස්පරස් උණ්ඩ දෙකක් ගුවන් පුපුරා යන අයුරු දැක්වේ.
හියුමන් රයිට්ස් වොච් විසින් පින්තූරයේ වායු පුපුරා යාම නිසා ඇති වන දුම් වලාකුළේ හැඩය සුදු පොස්පරස් අඩංගු M825-ශ් රේණියේ 155mm කාලතුවක්කු ප් රක්ෂේපණයේ පිටවීමේ සහ පුපුරා යාමේ ආරෝපණ මගින් සාදන ලද “නකල්” සමඟ මුළුමනින්ම අනුකූල වන බව හඳුනා ගත්තේය.