ඉන්දියන් සාගර ආරක්ෂාවට කලාපීය සංවාදයක් අවශ්‍යයි -නාමල් රාජපක්ෂ

නවදිල්ලිහි පැවති India Today Conclave 2026 සමුළුවේදී ශ්‍රී ලංකා දේශපාලනඥ නාමල් රාජපක්ෂ ඉන්දියන් සාගර කලාපයේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් රටවල් අතර වැඩි සහයෝගිතාවක් සහ සංවාදයක් අවශ්‍ය බව පෙන්වා දුන්නේය. ශ්‍රී ලංකා මුහුදු සීමාවට ආසන්නව ඉරාන නාවික නෞකාවක් ගිලී යාමෙන් කලාපීය ස්ථාවරත්වයට බලපෑම් ඇතිවිය හැකි බවද ඔහු අනතුරු ඇඟවීය.

“The Indian Ocean Faultline: Sri Lanka’s Geopolitical Balancing Act” යන මාතෘකාවෙන් පැවති මෙම සංවාදය Rajdeep Sardesai සහ Nagarajan Dwarkanath විසින් මෙහෙයවනු ලැබීය.

ඉරාන නෞකාව සම්බන්ධ සිද්ධිය

නවතම සිදුවීමක් ලෙස, බටහිර ආසියාවේ පවතින ගැටුම් තත්ත්වය අතරතුර ශ්‍රී ලංකා වෙරළට ආසන්න මුහුදේදී IRIS Dena නමැති ඉරාන නාවික නෞකාව ගිලී යාම පිළිබඳවද රාජපක්ෂ මහතා සඳහන් කළේය.

මෙම නෞකාව මීට පෙර ඉන්දියානු නාවික හමුදාව සමඟ විසාකපට්ටම් අසල නාවික අභ්‍යාසවලටද සහභාගී වී තිබූ බව වාර්තා වේ. මෙම සිද්ධියෙන් ඉරාන නාවිකයන් 80කට අධික පිරිසක් මියගොස් ඇති බවත්, ජීවිත බේරාගත් කිහිප දෙනෙක් ගාල්ල සහ කොළඹ නගරවල රෝහල්වල ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටින බවත් සඳහන් කෙරිණි.

“ඉන්දියන් සාගරය දිගුකාලයක් තිස්සේ ජාත්‍යන්තර වෙළඳාම සඳහා ආරක්ෂිත කලාපයක් ලෙස සැලකුණා. විදේශීය නෞකාවකට එල්ල වූ මෙම ප්‍රහාරය කලාපයට අලුත් හා කනස්සල්ල ජනක තත්ත්වයක් නිර්මාණය කර තිබෙනවා,” යැයි ඔහු පැවසීය.

කලාපීය ක්‍රියාමාර්ග අවශ්‍යයි

ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව සහ මාලදිවයින ඇතුළු කලාපීය රටවල් එක්ව මුහුදු ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට වැඩ කළ යුතු බවද ඔහු අවධාරණය කළේය.

එසේම Colombo Security Conclave වැනි කලාපීය ආරක්ෂක සංවිධාන හරහා සහයෝගිතාව වැඩි කිරීම වැදගත් බවද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. ආර්ථික හා යුධ ශක්තිය හේතුවෙන් ඉන්දියාවට මෙහි නායකත්ව භූමිකාවක් ඉටු කළ හැකි නමුත්, කලාපයේ සියලු රටවල් එක්ව ක්‍රියා කිරීම අවශ්‍ය බවද ඔහු පැවසීය.

ශ්‍රී ලංකාවට පිළිතුරු ඉල්ලීමේ අයිතිය

මෙම සිද්ධිය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමක් ඉල්ලීමේ අයිතිය ශ්‍රී ලංකාවට ඇති බවද රාජපක්ෂ මහතා සඳහන් කළේය.

“අපගේ මුහුදු සීමාවට ආසන්නව සිදු වූ දේ නොසලකා හැරිය නොහැක. එහි සිදු වූයේ කුමක්දැයි විමසීමට ශ්‍රී ලංකාවට සෞභාග්‍ය අයිතියක් තිබෙනවා,” යැයි ඔහු පැවසීය.

ආර්ථිකයට ඇති බලපෑම

බටහිර ආසියාවේ ගැටුම් තත්ත්වය ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකයටද දැඩි බලපෑමක් ඇති කළ හැකි බව ඔහු අනතුරු ඇඟවීය. ඉන්ධන ආනයනය, විදේශ රැකියා මුදල් ප්‍රේෂණ සහ සංචාරක කර්මාන්තය සඳහා ශ්‍රී ලංකාව බටහිර ආසියාව මත බෙහෙවින් රඳා පවතින බවද ඔහු පැවසීය. එමෙන්ම Strait of Hormuz වටා ඇති උණුසුම් තත්ත්වය ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමටද බලපානු ඇති බවද ඔහු සඳහන් කළේය.

මධ්‍යස්ථ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය

ඉරාන ජීවිත බේරාගත් නාවිකයන් නැවත ඔවුන්ගේ රටට යැවීම පිළිබඳව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ශ්‍රී ලංකාවට ඉල්ලීමක් කර ඇතැයි වාර්තා වීම සම්බන්ධයෙන්ද ඔහු ප්‍රතිචාර දැක්වීය.

“වෙනත් රටවල් ඉල්ලීම් ඉදිරිපත් කළ හැකියි. නමුත් ශ්‍රී ලංකාව තම මූලධර්ම සහ මානවීය වගකීම් අනුව තීරණ ගත යුතුයි,” යැයි ඔහු පැවසීය. ශ්‍රී ලංකාව සෑමවිටම අනුගමනය කර ඇත්තේ මධ්‍යස්ථ විදේශ ප්‍රතිපත්තියක් බවද ඔහු සඳහන් කළේය.

කලාපීය දේශපාලන ගැටළු

ඉන්දියාව සමඟ සම්බන්ධතා සහ කච්චතිවු දූපත පිළිබඳ ගැටළුවද ඔහු සම්මුඛ සාකච්ඡාවේදී සඳහන් කළේය. 1974 ගිවිසුම අනුව එම දූපත ශ්‍රී ලංකාවට අයත් බවද ඔහු කියා සිටියේය. එමෙන්ම ධීවර ගැටළුව වැනි කරුණු විසඳීමට තමිල්නාඩු සමඟ වැඩි සංවාදයක් අවශ්‍ය බවද ඔහු පැවසීය.

සාක් සහ අනාගත සහයෝගිතාව

දකුණු ආසියානු කලාපීය සහයෝගිතා සංවිධානය වන සාක් පිළිබඳවද ඔහු අදහස් දක්වමින් එහි අරමුණ තවමත් වැදගත් වුවද එහි කාර්යක්ෂමතාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතුවී ඇති බව පැවසීය. නව අභියෝග හමුවේ නව කලාපීය සහයෝගිතා ක්‍රමවේද අවශ්‍ය විය හැකි බවද ඔහු සඳහන් කළේය.

අවසන් අදහස්

ශ්‍රී ලංකාව තුළ චීන බලපෑම පිළිබඳව ඇති චෝදනාද ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කළේය. චීනය විසින් යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘති සඳහා ආයෝජනය කර තිබුණද, විදේශ යුධ කඳවුරු ශ්‍රී ලංකාව තුළ පිහිටුවීමට ඉඩ නොදෙන බවද ඔහු පැවසීය.

සංවාදය අවසානයේ සැහැල්ලු මොහොතක්ද එක් කරමින්, තම ප්‍රියතම නළුවා ලෙස විජයි සඳහන් කළ අතර, ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් ලෙස Abhishek Sharma සහ සංජු සැම්සන් පිළිබඳවද තම ප්‍රශංසාව පළ කළේය.