ලොව බලවත්ම න්‍යෂ්ටික ගුවන් යානා ප්‍රවාහන නෞකාව USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් (CVN-72)

USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් යනු ඇමරිකානු නාවික හමුදාවේ නිමිට්ස් පන්තියේ න්‍යෂ්ටික බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන පස්වන ගුවන් යානා ප්‍රවාහන නෞකාවයි. මෙම ලිපිය මගින් එහි ඉතිහාසය, තාක්ෂණික දත්ත, බල ශක්තිය, ආයුධ පද්ධති, කාර්ය මණ්ඩල පහසුකම් සහ එය සිදුකළ ප්‍රධාන මෙහෙයුම් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මකව විමසා බලයි.

---

හැඳින්වීම

USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් (CVN-72) යනු ඇමරිකා එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව සතු නිමිට්ස් (Nimitz) පන්තියේ න්‍යෂ්ටික බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන ගුවන් යානා ප්‍රවාහන නෞකාවකි. ඇමරිකාවේ 16වන ජනාධිපති ඒබ්‍රහම් ලින්කන් ගේ නමින් නම් කර ඇති මෙම යෝධ නැව, ලොව ඇති විශාලතම හා බලවත්ම යුධ නැව් අතරට ගැනේ. මෙහි ආදර්ශ පාඨය වන්නේ “Shall Not Perish” (විනාශ නොවනු ඇත) යන්නයි. මෙම නැව “Abe” ලෙසද හැඳින්වේ.

ඇමරිකානු නාවික හමුදාවේ ගුවන් යානා ප්‍රවාහන නෞකාවක් යනු සරල නැවක් නොව පාවෙන ගුවන් හමුදා කඳවුරක් බඳුය. එයට සතුරු රටක් ආක්‍රමණය කිරීමට තරම් ගුවන් බලයක් රැගෙන යා හැකි අතර, න්‍යෂ්ටික බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වීම නිසා වසර 20-25ක් නැවත ඉන්ධන පිරවීමකින් තොරව මුහුදේ රැඳී සිටිය හැකිය.

---

1. ඉතිහාසය සහ ඉදිකිරීම්

USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් නෞකාවේ ඉදිකිරීම් කටයුතු 1980 දශකයේ මුල් භාගයේදී ආරම්භ විය.

• අණ දෙන ලද්දේ: 1982 දෙසැම්බර් 27

• යුද නැව් අංගනයේ තැන්පත් කලේ: 1984 නොවැම්බර් 3 (නිව්පෝර්ට් නිව්ස්, වර්ජිනියාව)

• ප්‍රවාහනයට එක් කලේ: 1988 පෙබරවාරි 13

• සේවයට පත් කලේ: 1989 නොවැම්බර් 11

මෙම නැව ඉදිකිරීමට 1989 වර්ෂයේ දී ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.5 කට ආසන්න මුදලක් වැය විය. එය එකල ඉදිවූ වඩාත්ම මිල අධික යුධ නැව් වලින් එකක් විය. සේවයට පත්වීමෙන් පසු එහි ප්‍රධාන නැවතුම් පොළ ලෙස නොර්ෆෝක්, වර්ජිනියාව පවරා ගන්නා ලදී.

---

2. තාක්ෂණික පිරිවිතර

මෙම නෞකාව ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ අරුමයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. එහි ප්‍රමාණය හා හැකියාවන් අති විශාලය.

2.1 භෞතික මිනුම්

• දිග: මීටර් 332.8 (අඩි 1,092) – එය ආසන්න වශයෙන් ගුවන් යානා ධාවන පථ 3කටත් වඩා දිගය.

• පළල (සම්පූර්ණ): මීටර් 76.8 (අඩි 252)

• පළල (යාත්‍රා කොටස): මීටර් 40.8 (අඩි 134)

• උස: මීටර් 63 ක් පමණ (තට්ටු 25ක ගොඩනැගිල්ලක උස)

• බර (සම්පූර්ණ): ටොන් 104,300ක් පමණ (සම්පූර්ණයෙන් පටවන ලද බර)

• ගුවන් යානා ධාරිතාව: යුධ ගුවන් යානා 80-90ක් පමණ රැගෙන යා හැක.

2.2 බල ශක්තිය සහ ප්‍රචාලනය

USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් න්‍යෂ්ටික බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන පළමු පරම්පරාවේ නැව් අතරට ගැනේ.

• ප්‍රතික්‍රියාකාරක: Westinghouse A4W වර්ගයේ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරක 2ක්.

• ටර්බයින: ප්‍රධාන වාෂ්ප ටර්බයින 4ක්.

• බල ධාරිතාව: අශ්වබල 260,000 (shp).

• ප්‍රචාලනය: ප්‍රචාලක පතුවළ 4ක්.

• ඉන්ධන ධාරිතාව: න්‍යෂ්ටික බලය නිසා වසර 20-25 දක්වා නැවත ඉන්ධන පිරවීමකින් තොරව යාත්‍රා කළ හැක.

• උපරිම වේගය: පැයට නාවික සැතපුම් 30+ (55.5 km/h පමණ)

න්‍යෂ්ටික බලය නිසා මෙම නැවට සීමා රහිතව දිගු දුර ගමන් කළ හැකි අතර, සාම්ප්‍රදායික ඉන්ධන මත යැපෙන නැව් මෙන් නොව, මාස ගණනක් මුහුදේ රැඳී සිටිය හැකිය.

---

3. ආයුධ සහ ආරක්ෂක පද්ධති

මෙම නෞකාව ආක්‍රමණශීලී ආයුධ වලට වඩා ආරක්ෂක පද්ධති වලින් සමන්විතය. එහි ප්‍රධාන ප්‍රහාරක ශක්තිය වන්නේ එය රැගෙන යන ගුවන් යානා ය.

• සංවේදක සහ රේඩාර්:

  • AN/SPS-48E 3-මාන ගුවන් සෝදිසි රේඩාර්

  • AN/SPS-49(V)5 2-මාන ගුවන් සෝදිසි රේඩාර්

  • AN/SPQ-9B ඉලක්ක හඳුනාගැනීමේ රේඩාර්

  • AN/SPN-46 සහ AN/SPN-43C ගුවන් ගමනාගමන පාලන රේඩාර්

• විද්‍යුත් යුධ පද්ධති:

  • SLQ-32A(V) විද්‍යුත් යුධ පද්ධතිය

  • SLQ-25A Nixie ටෝර්පිඩෝ මර්ධන පද්ධතිය

• මිසයිල ආරක්ෂාව:

  • NATO Sea Sparrow මිසයිල දියත් කිරීම් 2ක්

  • RIM-116 රෝලිං එයාර්ෆ්‍රේම් මිසයිල (RAM)

• සමීප ආරක්ෂක පද්ධති:

  • Phalanx CIWS (Close-In Weapon System) 2ක් – මෙය ගුවන් යානා සහ මිසයිල විනාශ කිරීම සඳහා තත්පරයට වෙඩි 3,000ක් පමණ වෙඩි තැබිය හැකි උසස් තාක්ෂණික කාලතුවක්කුවකි.

---

4. ගුවන් සේවා (Air Wing)

USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් හි සැබෑ ශක්තිය වන්නේ එහි ගුවන් හමුදා කණ්ඩායමයි. Carrier Air Wing 9 (CVW-9) නම් ගුවන් හමුදා කණ්ඩායම මෙම නැවේ ස්ථානගත කර ඇත.

• ගුවන් යානා වර්ග:

  • F/A-18E/F සුපර් හෝර්නට් (ප්‍රහාරක/බෝම්බ හෙලන යානා)

  • EA-18G ග්‍රෝලර් (විද්‍යුත් යුධ යානා)

  • E-2D ඇඩ්වාන්ස්ඩ් හෝක්අයි (අනතුරු හඳුනාගැනීමේ යානා)

  • C-2A ග්‍රේහවුන්ඩ් (සැපයුම් ප්‍රවාහන යානා)

  • MH-60R/S සීහෝක් (සබ්මැරීන් විරෝධී සහ සෙවීම්-ගලවා ගැනීමේ හෙලිකොප්ටර්)

• යානා මෙහෙයවීමේ හැකියාව:
  මෙම නැවට තත්පර 30ක් ඇතුළත යානා 2ක් පියාසර කර පැයට සැතපුම් 275ක (442 km/h) වේගයකට ළඟාවිය හැකි ලෙස දියත් කළ හැක. ගොඩබෑම සිදු කරනු ලබන්නේ අවසන් මොහොතේ යානයේ වලිගයේ ඇති කොක්කකින් නැවේ තට්ටුවේ ඇති කම්බි තද කර ගැනීමෙනි.

---

5. කාර්ය මණ්ඩලය සහ ජීවන පහසුකම්

USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් යනු පාවෙන කුඩා නගරයක් බඳුය. එහි නාවිකයින් 5,000කට අධික පිරිසක් ජීවත් වන අතර වැඩ කරති.     

5.1 කාර්ය මණ්ඩලය

• නැව් කාර්ය මණ්ඩලය: 3,200ක් පමණ (නැව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා)

• ගුවන් හමුදා කණ්ඩායම: 2,480ක් පමණ (ගුවන් යානා ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා)

• සම්පූර්ණ පිරිස: 5,680 – 6,000ක් පමණ

• ස්ත්‍රී පුරුෂ අනුපාතය: 85% පිරිමි / 15% කාන්තා (දළ වශයෙන්)

• වයස් සාමාන්‍යය: 58% ක් වයස අවුරුදු 24ට අඩු තරුණ නාවිකයින්ය.

5.2 නවාතැන් පහසුකම්

• ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් සඳහා තනි කාමර.

• කනිෂ්ඨ නිලධාරීන් සඳහා පුද්ගලයන් 4 දෙනෙකු සඳහා කාමර.

• සෙසු නාවිකයින් සඳහා පුද්ගලයන් 30-40 බැගින් වූ ශාලා (බර්තිං).

5.3 නැව මත ඇති සේවා සහ පහසුකම්

නාවිකයින්ට මාස ගණනක් මුහුදේ ගත කිරීමට සිදුවන නිසා, ඔවුන්ගේ ජීවන පහසුකම් සඳහා විශේෂ අවධානයක් යොමු කර ඇත.

• පොලිස් ස්ථානය, තැපැල් කාර්යාලය, බැංකු ශාඛාව.

• අන්තර්ජාල පහසුකම් සහිත පරිගණක මධ්‍යස්ථාන.

• කොණ්ඩා කැපීමේ සාප්පු (දිනකට කොණ්ඩා කැපීම් 250ක් පමණ සිදු කරයි).

• රූපවාහිනී සහ ගුවන් විදුලි මධ්‍යස්ථාන, ක්‍රීඩාගාර, පුස්තකාල.

• සතිපතා පැවැත්වෙන කිලෝමීටර් 5-10 ධාවන තරඟ.

• වරායකට ගොඩ නොබා මුහුදේ ගතවන සෑම දින 45කට වරක් එක් නාවිකයෙකුට බියර් බෝතල් 2ක් සඳහා අවස්ථාව (සම්ප්‍රදායක් ලෙස පවත්වා ගෙන යයි).

---

6. දෛනික පරිභෝජනය

නාවිකයින් 5,000කට අධික පිරිසක් සිටින විට දෛනික ආහාර පරිභෝජනයද අති විශාලය. නැවේ මුළුතැන්ගෙය දිනකට ආහාර වේල් 20,000ක් පිළියෙල කරයි.

• පාන්: රාත්තල් 800 (කිලෝග්‍රෑම් 363)

• හැම්බර්ගර්: කිලෝග්‍රෑම් 280

• එළවළු: කිලෝග්‍රෑම් 360

• බිත්තර: 2,160 (දිනකට)

• කිරි: ලීටර් 2,300

• පැණි බීම: කෑන් 13,000

---

7. ප්‍රධාන මෙහෙයුම් සහ ඓතිහාසික සිදුවීම්

USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් වසර 35කට අධික සේවා කාලය තුළ ලොව පුරා ප්‍රධාන මෙහෙයුම් රැසකට සහභාගී වී ඇත.

7.1 මුල් කාලීන මෙහෙයුම් (1990-1991)

1990 සැප්තැම්බර් මාසයේදී එහි පළමු ගමන ආරම්භ කළේය. 1991දී පිලිපීනයේ පිනාටුබෝ ගිනි කන්ද පිපිරීමෙන් පසු “ඔපරේෂන් ෆියරි විජිල්” (Operation Fiery Vigil) මෙහෙයුම යටතේ පුද්ගලයන් 45,000කට අධික සංඛ්‍යාවක් ගලවා ගැනීමට සහාය විය. මෙය එහි ප්‍රථම මානුෂීය මෙහෙයුම විය.

7.2 දකුණු ඉරාක මෙහෙයුම් (1990s)

“ඔපරේෂන් සදර්න් වොච්” (Operation Southern Watch) යටතේ ඉරාකයට එරෙහිව ගුවන් මෙහෙයුම් සිදුකළේය. 1993දී සෝමාලියාවේ මොගඩිෂු අගනුවර ගුවන් මුර සංචාරයේ යෙදුනේය.

7.3 ඉරාක යුද්ධය සහ “මෙහෙයුම අවසන්” ප්‍රකාශය (2000s)

2002-2003 ඉරාක ආක්‍රමණයට (ඔපරේෂන් ඉරාකි ෆ්‍රීඩම්) සහාය විය. 2003 මැයි 1 වන දින, ජනාධිපති ජෝර්ජ් ඩබ්ලිව් බුෂ් මෙම නැවට පැමිණ, නැව ඉදිරිපිට විශාල බැනරයක් යටතේ “මෙහෙයුම අවසන්” (Mission Accomplished) යනුවෙන් ප්‍රකාශ කිරීම ඉතිහාසගත විය. කෙසේ වෙතත්, ඉරාක යුද්ධය තවත් වසර ගණනාවක් පැවතීම නිසා මෙය පසුව විවාදාත්මක සිදුවීමක් බවට පත් විය.

7.4 සුනාමි සහන මෙහෙයුම (2004-2005)

2004 ඉන්දියන් සාගරයේ ඇති වූ සුනාමි ව්‍යසනයෙන් පසු “ඔපරේෂන් යුනිෆයිඩ් ඇසිස්ටන්ස්” (Operation Unified Assistance) මෙහෙයුම යටතේ ආසියානු කලාපයට මානුෂීය ආධාර සැපයීම සඳහා ඉන්දුනීසියාවේ ආචේ ප්‍රදේශයට ගුවන් යානා මගින් සහන භාණ්ඩ බෙදා හැරීමට කටයුතු කළේය.

7.5 නවීකරණය (2011-2017)

වසර 6ක නවීකරණයකින් (Refueling and Complex Overhaul – RCOH) පසු 2017දී නැවත සේවයට එක් විය. මෙම නවීකරණය අතරතුර න්‍යෂ්ටික ඉන්ධන නැවත පිරවීම, ගුවන් තට්ටුව නවීකරණය කිරීම සහ නවතම රේඩාර් පද්ධති සවි කිරීම සිදු කරන ලදී.

7.6 මෑත කාලීන (2025-2026)

2025 වර්ෂයේදී ඉරානය සමග ඇති වූ ආතතීන් හමුවේ ඇමරිකානු හමුදා මෙහෙයුම් සඳහා ඉන්දියන් සාගරය සහ මැදපෙරදිග කලාපයේ ස්ථානගත කර ඇත. මැදපෙරදිග ඇමරිකානු හමුදා මෙහෙයුම් සඳහා සහාය වීමට නියෝග කර ඇති අතර, හවුති කැරලිකරුවන්ගේ ප්‍රහාර හමුවේ යෙමනය අසල මුර සංචාරයේ යෙදී සිටී.

---

USS ඒබ්‍රහම් ලින්කන් (CVN-72) යනු ඇමරිකානු නාවික හමුදාවේ තාක්ෂණික හා මිලිටරි ශක්තියේ සංකේතයකි. න්‍යෂ්ටික බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන මෙම යෝධ නැව, වසර 35කට අධික කාලයක් තිස්සේ ලොව පුරා ඇමරිකානු අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීම, මානුෂීය ආධාර සැපයීම සහ සාමය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා සේවය කර ඇත. එහි අතිවිශාල ප්‍රමාණය, බලවත් ගුවන් හමුදාව සහ නවීන තාක්ෂණය නිසා එය ලොව බලවත්ම යුධ නැව් අතර ඉදිරියෙන්ම සිටී. නවීකරණයෙන් පසු අවම වශයෙන් තවත් වසර 25ක්වත් සේවය කිරීමට නියමිත මෙම නැව, 21 වන සියවසේදීද ඇමරිකානු නාවික හමුදාවේ ප්‍රධානතම බලවේගයක් ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇත.